İçeriğe geç

Velayet davası nasıl açılır? Velayet kime verilir, ne kadar sürer?

· · 2 dk okuma

KısacaBoşanmada velayet, çocuğun üstün yararına göre anne ya da babadan birine verilir (Türk Medeni Kanunu m. 182). Hâkim; çocuğun yaşını, bakımını kimin üstlendiğini, ebeveynlerin yaşam koşullarını, uzman raporunu ve idrak çağındaki çocuğun görüşünü birlikte değerlendirir. Boşanmadan sonra koşullar değişirse velayetin değiştirilmesi için aile mahkemesinde ayrı dava açılabilir (TMK m. 183).

Velayet kime verilir?

Kanunda velayetin kendiliğinden anneye ya da babaya verileceğine dair bir kural yoktur. Ölçüt, çocuğun üstün yararıdır. Küçük yaştaki çocuklar için uygulamada annenin bakımı çoğu zaman öne çıksa da bu kesin bir kural değildir; somut koşullar belirleyicidir.

  • Çocuğun yaşı, sağlık durumu ve okul düzeni
  • Boşanmadan önce çocuğun bakımını fiilen kimin üstlendiği
  • Ebeveynlerin konut, çalışma saatleri ve yaşam koşulları
  • Kardeşlerin birbirinden ayrılmaması
  • Pedagog veya sosyal çalışmacının sosyal inceleme raporu
  • İdrak çağındaki çocuğun kendi görüşü

Çocuk mahkemede dinlenir mi?

İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır. Uygulamada bu yaş genellikle sekiz yaş civarı kabul edilir; ancak çocuğun gelişimine göre değişebilir. Çocuk çoğunlukla duruşma salonunda değil, hâkim odasında ve uzman eşliğinde dinlenir. Çocuğun isteği önemlidir, fakat tek başına belirleyici değildir; hâkim bu görüşü üstün yarar ölçütüyle birlikte değerlendirir.

Velayet davası nasıl açılır?

Velayet, boşanma davası içinde belirlenir. Boşanma sırasında da hâkim, dava süresince çocuğun kimin yanında kalacağına geçici (tedbir) olarak karar verebilir. Boşanmadan sonra velayetin değiştirilmesi isteniyorsa aile mahkemesinde velayetin değiştirilmesi davası açılır. Dilekçede değişen koşullar ve bunları gösteren deliller (okul kayıtları, sağlık raporları, tanıklar, yazışmalar) açıkça belirtilmelidir.

Velayet davası ne kadar sürer?

Kesin bir süre yoktur. Sosyal inceleme raporu alınması, tanıkların dinlenmesi ve mahkemenin iş yükü süreyi belirler. Taraflar velayet konusunda anlaşmışsa ve hâkim bu anlaşmayı çocuğun yararına uygun bulursa süreç kısalır.

Velayeti alamayan ebeveynin hakları nelerdir?

Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, çocukla kişisel ilişki kurma hakkına sahiptir (TMK m. 323). Mahkeme görüş günlerini, saatlerini ve tatil dönemlerini belirler. Bu ebeveyn, gücü oranında iştirak nafakası ödemekle de yükümlüdür (TMK m. 182).

Sık sorulan sorular

Ortak velayet mümkün mü?

Yargıtay, ebeveynlerin birlikte talep etmesi ve çocuğun yararına uygun olması hâlinde boşanmada ortak velayete karar verilebileceğini kabul etmektedir. Taraflardan birinin karşı çıktığı durumlarda ortak velayete genellikle hükmedilmez.

Velayet davasını kaybettim, ne yapabilirim?

Karar kesinleşmeden istinaf yoluna başvurulabilir. Karar kesinleştikten sonra ise koşullarda önemli bir değişiklik olursa (örneğin çocuğun bakımının ihmal edilmesi, ebeveynin yer değiştirmesi) velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.

Velayet davası için arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır. Velayet, kamu düzenine ilişkin olduğu için arabuluculuğa elverişli değildir; doğrudan aile mahkemesine başvurulur.

Yeniden evlenen ebeveynden velayet alınır mı?

Yeniden evlenme tek başına velayetin değiştirilmesi sebebi değildir. Yeni evliliğin çocuğun gelişimini olumsuz etkilediği somut olarak ortaya konursa değişiklik gündeme gelebilir.

Av. Hilal Kurt

Aile Hukuku alanında somut bir sorununuz varsa Kurt Hukuk ile ön görüşme yapabilirsiniz.

Ön görüşme talebi

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve 17 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut durumunuz için bir avukata danışın.