Tapu iptal ve tescil davası hangi durumlarda açılır?
- Muris muvazaası: Mirasbırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi
- Yolsuz tescil: Geçerli bir hukuki sebebe dayanmadan yapılan tescil (TMK m. 1025)
- Hata, hile veya korkutma (irade sakatlığı) ile yapılan devirler
- Vekilin, vekâletnameyi vekâlet verenin aleyhine kötüye kullanarak taşınmazı devretmesi
- Devir sırasında ayırt etme gücü bulunmayan (ehliyetsiz) kişinin yaptığı satışlar
- Paylı mülkiyette önalım (şufa) hakkının kullanılması
Tapu iptal davasında zamanaşımı var mı?
Sebebe göre değişir. Muris muvazaası ve yolsuz tescile dayanan davalar kural olarak herhangi bir süreye bağlı değildir. Hata, hile veya korkutmaya dayanan davalarda ise sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirme süresi, hatanın veya hilenin öğrenildiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı tarihten itibaren bir yıldır (TBK m. 39). Önalım davası için de kısa hak düşürücü süreler vardır.
Üçüncü kişiye satılan taşınmaz geri alınabilir mi?
Tapu siciline iyi niyetle güvenerek taşınmazı edinen üçüncü kişinin kazanımı korunur (TMK m. 1023). Bu nedenle taşınmaz el değiştirdiyse üçüncü kişinin kötü niyetli olduğunun ispatı gerekir; ispat edilemezse tapu iptali yerine tazminat istenebilir. Dava açarken tapuya ihtiyati tedbir şerhi konulmasını istemek, dava sırasında taşınmazın satılmasını önler.
Tapu iptal davası nasıl açılır?
Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Dilekçede iptali istenen tapu kaydı (ada, parsel), iptal sebebi ve deliller gösterilir. Davada taşınmazın değeri üzerinden nispi harç ödenir; değer, mahkemece bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Muris muvazaası davalarında mirasbırakanın gerçek amacı tanık, banka kayıtları ve satış bedelinin ödenip ödenmediği gibi delillerle ortaya konur.
Sık sorulan sorular
Tapu iptal ve tescil davasında arabuluculuk zorunlu mu?
Kural olarak hayır. Arabuluculuk dava şartı olan uyuşmazlıklar kanunda tek tek sayılmıştır; tapu iptal ve tescil davaları bu kapsamda değildir. Ancak ortaklığın giderilmesi gibi bazı taşınmaz davalarında arabuluculuk zorunludur.
Babam evi kardeşime satış gibi gösterdi, ne yapabilirim?
Satış gerçekte bağış niteliğindeyse ve amaç diğer mirasçılardan mal kaçırmaksa, mirasbırakanın ölümünden sonra muris muvazaası sebebiyle tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Davada satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği önemli bir göstergedir.
Tapu iptal davası ne kadar sürer?
Bilirkişi incelemesi, keşif ve tanık dinlenmesi gerektiği için genellikle uzun sürer. Süre, mahkemenin iş yüküne ve delillerin toplanmasına göre değişir.
Dayanak
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 1023–1025 (iyi niyetli üçüncü kişi, yolsuz tescil)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 30–39 (irade sakatlıkları)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 12 (taşınmazın aynından doğan davalarda kesin yetki)
- Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, 01.04.1974, E. 1974/1, K. 1974/2 (muris muvazaası)
Kira ve Gayrimenkul alanında somut bir sorununuz varsa Kurt Hukuk ile ön görüşme yapabilirsiniz.
Ön görüşme talebiBu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve 17 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut durumunuz için bir avukata danışın.