Mobbing nedir, örnekleri nelerdir?
Tek seferlik bir tartışma ya da sert bir uyarı tek başına mobbing sayılmaz. Mobbingden söz edebilmek için davranışların belirli bir süre boyunca tekrarlanması ve çalışanı yıldırmaya, dışlamaya ya da işten ayrılmaya zorlamaya yönelik olması gerekir.
- Sürekli olarak başkalarının önünde aşağılanmak, bağırılmak
- Toplantılardan, yazışmalardan ve bilgilendirmelerden bilinçli olarak dışlanmak
- Yeteneğinin çok altında ya da yapılması imkânsız işler verilmek
- Yetkilerin ve görevlerin gerekçesiz olarak elinden alınması
- Sürekli ve haksız eleştiri, asılsız söylentiler yayılması
- Gerekçesiz yer veya görev değişiklikleriyle yıpratılmak
Mobbing nasıl ispat edilir?
Mobbing çoğunlukla örtülü yapıldığı için ispatı zordur. Bu nedenle olaylar yaşandıkça kayıt tutmak önemlidir. Yargıtay, mobbing iddialarında olayların bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve kesin ispat yerine güçlü belirtilerin bulunmasının yeterli olabileceğini kabul etmektedir.
- E-posta, mesaj ve yazışmalar
- Olayları gören iş arkadaşlarının tanıklığı
- Tarihleriyle birlikte tutulan olay notları
- Psikolojik destek alındıysa doktor ve psikolog raporları
- Görev değişikliği, uyarı ve tutanak gibi işyeri belgeleri
Mobbinge uğrayan işçi ne yapabilir?
- İş sözleşmesini haklı sebeple derhal feshedip kıdem tazminatını isteyebilir (İş Kanunu m. 24/II).
- Kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat isteyebilir (TBK m. 417 ve 58).
- Uğradığı maddi zarar (örneğin tedavi giderleri) için maddi tazminat isteyebilir.
- Alacak talepleri için dava açmadan önce arabulucuya başvurmalıdır.
- ALO 170 hattına ya da CİMER üzerinden başvurabilir.
Mobbing yapan kişi cezalandırılır mı?
Mobbing Türk Ceza Kanunu'nda ayrı bir suç olarak tanımlanmamıştır. Ancak mobbing kapsamındaki davranışlar hakaret, tehdit, ayrımcılık veya cinsel taciz gibi suçları oluşturuyorsa bu suçlar nedeniyle şikâyet yoluna gidilebilir.
Sık sorulan sorular
Mobbing nedeniyle istifa eden işçi kıdem tazminatı alır mı?
Evet. Mobbing, işçiye sözleşmeyi haklı sebeple feshetme hakkı verir. İstifa dilekçesinde fesih sebebinin mobbing olduğunun açıkça yazılması önemlidir; sebep belirtilmeden yapılan istifa ileride ispatı zorlaştırır.
Mobbing davası ne kadar sürer?
Tanık dinlenmesi ve gerekirse bilirkişi incelemesi yapıldığı için süre değişkendir. Önce zorunlu arabuluculuk aşaması tamamlanır, anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava görülür.
Kamu görevlileri mobbing için nereye başvurur?
Devlet memurları için iş mahkemesi değil idari yargı ve kurum içi başvuru yolları söz konusudur. 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi, kamu kurumlarında psikolojik tacizle mücadele için önlemler öngörür.
Dayanak
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 417 (işçinin kişiliğinin korunması) ve m. 58
- 4857 sayılı İş Kanunu, m. 24/II (işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı)
- İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi, Başbakanlık Genelgesi 2011/2
İş Hukuku alanında somut bir sorununuz varsa Kurt Hukuk ile ön görüşme yapabilirsiniz.
Ön görüşme talebiBu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve 17 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut durumunuz için bir avukata danışın.